PITUDUH (Bimbingan)
"Pangeran nitahake sira iku lantaran biyungira, mula kudu ngurmati biyungira"
bahwa kita (manusia) itu diciptakan melalui seorang Ibu, oleh karena itu kita harus menghormati Ibu
"Sakbegja-begjane kang lali, luwih begja kang eling klawan waspada"
bahwa se untung-untungnya orang yang lupa, masih lebih untung orang yang selalu ingat dan waspada
"Sing sapa ora gelem gawe becik marang liyan, aja sira ngarep-arep yen bakal oleh pitulungan ing liyan"
bahwa barangsiapa yang enggan berbuat baik, jangan berharap akan mendapat pertolongan dalam perkara yang lain
"Rumangsa melu handarbeni. Wajib melu hanggondheli. Mulat sarira hangrasa wani"
merasa ikut memiliki, wajib ikut mempertahankan (bertanggung jawab), dan berani memawas diri
*pituduh iki didadekne semboyan Pangeran Mangkunegara III
"Enoma, bagusa, isih darah lan warasa
kae yen kapinteran ora duwe, kucem raine, tanpa cahya, ora beda karo
kembang randhu alas kang abang branang ora wangi ora barang"
kanggo pituduh liyane, monggo mampir teng mriki
http://taufanhidayat.wordpress.com/kejawen/
WEWALER (Larangan)
Aja sira deksura, ngaku luwih pinter tinimbang sejene
Aja seneng yen den alem, aja sengit yen den cacat
Aja gawe seriking atining liyan
Aja ngece wong ora duwe
Aja pisan nacat ing liyan, ora ana wong kang ora cacat
Aja lali piwulang kang becik
Kapethik saka :
Buku BUTIR-BUTIR BUDAYA JAWA
http://nomergangsal.blogspot.co.id/2014/02/pituduh-lan-wewaler.html
Jumat, 18 Desember 2015
SEJARAH ABIMANYU
ABIMANYU
Abimanyu menika salah satunggaling paraga wayang wonten
cariyos Mahabharata. Piyambakipun menika putrananipun Arjuna kaliyan salah
satunggaling garwanipun Dewi Wara Sembadra. Papan dununganipun wonten
ing kasatriyan Tanjunganom iya Plangkawati.
a. Nami
Tembung
Abimanyu kadadosan saking kalih wanda Sansekerta, inggih menika Abhi, ingkang artosipun kendel
lan manyu, ingkang artosipun watak. Dasose, artosipun Abimanyu menika tiyang
ingkang gadahi watak kendel. Dasanaminipun Abimanyu inggih menika :
- Angkawijaya
- Partasuta
- Sumbadraja
- Aribawa
- Jayamurcita
- Arjunatanaya
- Kiritiatmaja
- Jaka Pengalasan
- Wanudara
- Pamulatsih
- Banjaransari
- Bimamanyu
b.
Sederekipun
Abimanyu
gadhah 13 sederek saking sanes-sanes ibu, inggih menika Sumitra, Bratalaras,
Bambang Irawan, Kumaladewa, Kumalasakti, Wisanggeni, Wilungganggga, Ending
Pregiwa, Ending Pregiwati, Prabakusuma, Wijanarka, Antadewa, lan Bambang
Sumbada.
c.
Gambaranipun Abimanyu
Ing
padhalangan, Abimanyu menika digambaraken kadadine satriya kang bagus citrane, alus budine, tanggung
jawab, nanging kala-kala getapan (gampang nesu) lan gampang mara tangan. Kaya
ingkang rama, Abimanyu kondhang kadidene satriya utama sing kuat tapabratane,
mula Abimanyu klakon kasinungan wahyu-wahyu kanarendran, kayata wiwit wonten
kandutan piyambakipun sampun pikantuk Wahyu Hidayat ingkang mumpuni mangertosi
sedaya bab perkawis. Ugi Wahyu Cakraningrat, salah satunggaling wahyu ingkang
saged nurunaken raja-raja ageng, piyambakipun ugi pikantuk Wahyu Antatwulan,
lan sapiturute. Miturut wecaning dewa sinten ingkang pikantuk wahyu-wahyu menika bakal bisa dadi narendra gung binatara.
Nanging Abimanyu mboten ngantos klakon madeg ratu, jalaran piyambakipun gugur wonten
paperangan Barathayudha ing Tegal Kurusetra kanthi dikrocok gegaman lan
dikroyok dening para Kurawa.
d. Abimanyu nalika tasih alit
Nalika
tasih alit, Abimanyu nelasaken wekdalipun wonten Dwaraka, kitha lenggahipun
Ibunipun. Lan wekdal tasih alit, Abimanyu klakon nyirnakake nata ing
Plangkawati, Prabu Angkawijaya lan patihe aran Jayamurcita,
kang nduwe kekarepan arep nggarwa Dewi Wara Sumbadra, ibunipun, ingkang sampun
diwengku garwa dening Arjuna lan peputra Abimanyu. Prabu Angkawijaya lan
Jayamurcita tiwas saka tangane Abimanyu. Sukmane manjing ana ragane Abimanyu,
lan negarane uga banjur dadi kasatriyane Abimanyu.
e.
Garwanipun Abimanyu
Garwanipun Abimanyu
menika 2, inggih menika :
1. Dewi
Siti Sundari, putrinipun Prabu Kresna, Raja ing Negari Dwarawati kaliyan
garwanipun Dewi Pratiwi.
2. Dewi
Utari, putrinipun Prabu Matsyapati kaliyan garwanipun Dewi Ni Yutisnawati,
saking negari Wirata. Saking Dewi Utari, Abimanyu ghadah detunggal putra inggih
menika Parikesit.
f. Gugure Abimanyu
Ing Perang Baratayuda, Abimanyu bisa klakon mbedhah
gelar perang Cakrabhyuha, sing dipandhegani Pandhita Durna nadyan akhire gugur
kanthi tatu arang kranjang amarga diranjap gegaman marang Kurawa. Mula lakon
Abimanyu gugur uga asring karan "Ranjapan Abimanyu Gugur" kang pancen
ngeres-eresi.
g. Abimanyu lan Lesmana mati sampyuh
Ing peperangan Barathayudha, Abimanyu ingkang belani Pandhawa
menika sampun tatu arang kranjang lan katon tanpa daya, nanging tesih tetep
maju. Lesmana Mandrakumara iya
Raden Sarojakusuma (putrane Prabu Duryudana,
nata Ngastina) kang kepingin mrejaya Abimanyu, banjur maju nyaketi karo nggawa
keris ligan. Keris iku arep kanggo nyuduk Abimanyu, nanging kurang prayitna.
Abimanyu tetela isih nggegem keris Kyai Pulanggeni. Lesmana namake kerise
marang Abimanyu kang njalari tumekeng pati. Nanging sadurunge sukmane oncat
saka ragane, Abimanyu uga kasil nyuduk Lesmana Mandrakumara nganggo Pulanggeni
nganti Lesmana tumekaning pati. Kekarone mati sampyuh. Weruh Lesmana
Mandrakumara mati, Jayadrata (bapa pamane Lesmana) ngepruk
sirahe Abimanyu kang wis tanpa daya nganggo gada Kyai Glinggang saengga
musthakane ajur mumur. Abimanyu gugur ing madyaning rananggana. Para Kurawa surak
ambata rubuh. Goteking wong akeh sing mateni Abimanyu iku Jayadrata iya
Tirtanata. Abimanyu gugur wekdal yuswa 16 taun.
Miturut crita, Abimanyu menika bayanganipun putranipun Dewa
Bulan. Nalika sang Dewa dipunpundhuti pirsa dening Dewa sanesipun ngengingi tindakipun
putranipun wonten Bumi, Dewa Bulan nimbali menawi piyambakipun damel perjanjian
menawi putranipun manggen wonten bumi namung laminipun 16 taun. Mula Abimanyu
wekdal yuswa 16, piyambakipun kepejahan wonten ing peperangan.
h. Sawise Abimanyu gugur
Udan tangis para pepundhen Pandhawa.
Arjuna, ramanipun Abimanyu sumpah, yen dina iku uga ora bisa mateni Jayadrata,
dheweke luwung lampus dhiri. Dening para Kurawa Jayadrata diumpetake ing
gedhong waja. Dijaga rapet, pamrihe supaya aja nganti bisa dipateni dening
Arjuna lan Arjuna dhewe supaya klakon "tata glondhong" lampus dhiri
kanthi cara pati obong. Nanging bab iku diwuningani Prabu Kresna (botohe
Pandhawa). Jayadrata dipancing murih ngungak kahanan njaba liwat jendhela. Ya
nalika Jayadrata anguk-anguk liwat jendhela kuwi, Arjuna nglepasake jemparinge
Kyai Sarotama. Ngenani janggane jayadrata saengga tugel thel lan sirna
margalayu.
http://dhea-adzana.blogspot.co.id/2012/01/abimanyu.html
SULUK WUJIL SUNAN BONANG
1
Dan warnanen sira ta Pun Wujil
Matur sira ing sang Adinira
Ratu Wahdat
Ratu Wahdat Panenggrane
Samungkem ameng Lebu?
Talapakan sang Mahamuni
Sang Adhekeh in Benang,
mangke atur Bendu
Sawetnya nedo jinarwan
Saprapating kahing agama kang sinelit
Teka ing rahsya purba
2
Sadasa warsa sira pun Wujil
Angastupada sang Adinira
Tan antuk warandikane
Ri kawijilanipun
Sira wujil ing Maospait
Ameng amenganira
Nateng Majalanggu
Telas sandining aksara
Pun Wujil matur marang Sang Adi Gusti
Anuhun pangatpada
3
Pun Wujil byakteng kang anuhun Sih
Ing talapakan sang Jati Wenang
Pejah gesang katur mangke
Sampun manuh pamuruh
Sastra Arab paduka warti
Wekasane angladrang
Anggeng among kayun
Sabran dina raraketan
Malah bosen kawula kang aludrugi
Ginawe alan-alan
4
Ya pangeran ing sang Adigusti
Jarwaning aksara tunggal
Pengiwa lan panengene
Nora na bedanipun
Dening maksih atata gendhing
Maksih ucap-ucapan
Karone puniku
Datan polih anggeng mendra-mendra
Atilar tresna saka ring Majapait
Nora antuk usada
5
Ya marma lunganging kis ing wengi
Angulati sarasyaning tunggal
Sampurnaning lampah kabeh
Sing pandhita sundhuning
Angulati sarining urip
Wekasing jati wenang
Wekasing lor kidul
Suruping radya wulan
Reming netra lalawa suruping pati
Wekasing ana ora
6
Sang Ratu Wahdat mesem ing lathi
Heh ra Wujil kapo kamangkara
Tan samanya pangucape
Lewih anuhun bendu
Atunira taha managih
Dening geng ing sakarya
Kang sampun alebu
Tan padhitane dunya
Yen adol warta tuku warta ning tulis
Angur aja wahdat
7
Kang adol warta tuhu warti
Kumisum kaya-kaya weruha
Mangke ki andhe-andhene
Awarna kadi kuntul
Ana tapa sajroning warih
Meneng tan kena obah
Tinggalipun terus
Ambek sadu anon mangsa
Lirhantelu outihe putih ing jawi
Ing jro kaworan rakta
8
Suruping arka aganti wengi
Pun Wujil anuntu maken wraksa
Badhi yang aneng dagane
Patapane sang Wiku
Ujung tepining wahudadi
Aran dhekeh ing Benang
Saha-saha sunya samun
Anggaryang tan ana pala boga
Ang ing ryaking sagara nempuki
Parang rong asiluman
9
Sang Ratu Wahdat lingira aris
Heh ra Wujil marangke den enggal
Tur den shekel kukuncire
Sarwi den elus-elus
Tiniban sih ing sabda wadi
Ra Wujil rungokna
Sasmita katenggun
Lamun sira kalebua
Ing naraka isung dhewek angleboni
Aja kang kaya sira
…
11
Pangestisun ing sira ra Wujil
Den yatna uripira neng dunya
Ywa sumambar angeng gawe
Kawruhana den estu
Sariranta pon tutujati
Kang jati dudu sira
Sing sapa puniku
Weruh rekeh ing sariri
Mangka saksat wruh sira
Maring Hyang Widi
Iku marga utama
Artinya, lebih kurang:
1
Inilah ceritera si Wujil
Berkata pada guru yang diabdinya
Ratu Wahdat
Ratu Wahdat nama gurunya
Bersujud ia ditelapak kaki Syekh Agung
Yang tinggal di desa Bonang
Ia minta maaf
Ingin tahu hakikat
Dan seluk beluk ajaran agama
Sampai rahasia terdalam
2
Sepuluh tahun lamanya Sudah
Wujil Berguru kepada Sang Wali
Namun belum mendapat ajaran utama
Ia berasal dari Majapahit
Bekerja sebagai abdi raja
Sastra Arab telah ia pelajari
Ia menyembah di depan gurunya
Kemudian berkata
Seraya menghormat
Minta maaf
3
“Dengan tulus saya mohon
Di telapak kaki tuan Guru
Mati hidup hamba serahkan
Sastra Arab telah tuan ajarkan
Dan saya telah menguasainya
Namun tetap saja saya bingung
Mengembara kesana-kemari
Tak berketentuan.
Dulu hamba berlakon sebagai pelawak
Bosan sudah saya
Menjadi bahan tertawaan orang
4
Ya Syekh al-Mukaram!
Uraian kesatuan huruf
Dulu dan sekarang
Yang saya pelajari tidak berbeda
Tidak beranjak dari tatanan lahir
Tetap saja tentang bentuk luarnya
Saya meninggalkan Majapahit
Meninggalkan semua yang dicintai
Namun tak menemukan sesuatu apa
Sebagai penawar
5
Diam-diam saya pergi malam-malam
Mencari rahasia Yang Satu dan jalan sempurna
Semua pendeta dan ulama hamba temui
Agar terjumpa hakikat hidup
Akhir kuasa sejati
Ujung utara selatan
Tempat matahari dan bulan terbenam
Akhir mata tertutup dan hakikat maut
Akhir ada dan tiada
6
Ratu Wahdat tersenyum lembut
“Hai Wujil sungguh lancang kau
Tuturmu tak lazim
Berani menagih imbalan tinggi
Demi pengabdianmu padaku
Tak patut aku disebut Sang Arif
Andai hanya uang yang diharapkan
Dari jerih payah mengajarkan ilmu
Jika itu yang kulakukan
Tak perlu aku menjalankan tirakat
7
Siapa mengharap imbalan uang
Demi ilmu yang ditulisnya
Ia hanya memuaskan diri sendiri
Dan berpura-pura tahu segala hal
Seperti bangau di sungai
Diam, bermenung tanpa gerak.
Pandangnya tajam, pura-pura suci
Di hadapan mangsanya ikan-ikan
Ibarat telur, dari luar kelihatan putih
Namun isinya berwarna kuning
8
Matahari terbenam, malam tiba
Wujil menumpuk potongan kayu
Membuat perapian, memanaskan
Tempat pesujudan Sang Zahid
Di tepi pantai sunyi di Bonang
Desa itu gersang
Bahan makanan tak banyak
Hanya gelombang laut
Memukul batu karang
Dan menakutkan
9
Sang Arif berkata lembut
“Hai Wujil, kemarilah!”
Dipegangnya kucir rambut Wujil
Seraya dielus-elus
Tanda kasihsayangnya
“Wujil, dengar sekarang
Jika kau harus masuk neraka
Karena kata-kataku
Aku yang akan menggantikan tempatmu”
…
11
“Ingatlah Wujil, waspadalah!
Hidup di dunia ini
Jangan ceroboh dan gegabah
Sadarilah dirimu
Bukan yang Haqq
Dan Yang Haqq bukan dirimu
Orang yang mengenal dirinya
Akan mengenal Tuhan
Asal usul semua kejadian
Inilah jalan makrifat sejati”
http://arsipbudayanusantara.blogspot.co.id/2013/06/suluk-wujil-karya-penting-sunan-bonang.html
CERITA RAMAYANA
Bahasa Jawa: Cerita
wayang Ramayana : Sintha Kandhusta
Pegat, apisah, Rama lan Shinta, kidang kencana tanggap
ing sasmita, hangendering cancut mlajeng lumebeng wana, saya hanengah, saya
tebih, denira apepisahan kalawan garwa mayangsari.
Ngancik telenging wana, peteng ndhedhet lelimengan,
ical lacaking kidang, sapandurat kumlebet katingal kidang kencana haleledhang,
Rama sigra hangembat gendhewa, menthang langkap, wastra lumepas, hangener
dening kidang, tumancep warayang mring hangganing kidang sangsam kencana,
gumlundhung pejah kasulayah, eloking kahanan, sareng gumalundhunging kidang
kapiyarsa swara dumeling, Marica hangemba-emba suwaranipun Rama, jelih-jelih
asesambat mring arinta Laksmana.
Sinta lan Laksmana ingkang hanganti dhatenging ingkang
raka Rama dinandak hamiyarsa suwara nyaring asesambat tiwasing dhiri.
Kusumaning ayu Sinta sajroning wardaya, hanyipta lamun swara ingkang kapiyarsa
punika, tuhu swaranipun raka Rama, mila tarataban manahira, sigra dhawuh mring
ari Laksmana, supaya enggal lumawat mring Rama, aweh pitulungan, Laksmana
ingkang wicaksana tansah sung pemut, bilih swara punika sanes suwarnipun Rama.
Saiki, Rama sadar menawa dheweke wis ketipu. Dheweke
gage-gage bali ing panggon Sinta ngenteni. Ing dalan dheweke papasan karo
Laksmana, banjur dheweke bali bebarengan. Endah kagete Rama lan
Laksmana menawa Sinta wis kasil dicolong Prabu Dasamuka.
Manuk Jatayu mbudidaya ngalang-ngalangi malah tekaning
pati kaperjaya dening gegamane Rahwana, lan Sinta bisa digawa menyang
Ngalengka. Sadurunge mati Jatayu isih bisa ngabari Rama lan Laksmana tumrap
kaanane Sinta. Amarga gugur njalanake darmane, Rama lan Laksmana nyuwun marang
Sang Kuasa supaya gugure Jatayu bisa sempurna. Awit saka panyuwune
Rama lan Laksmana, Jatayu bisa gugur secara moksa. Awake melu ilang lunga ing
Suarga.
Ing perjalanan menyang Ngalengka, Rama lan Laksmana
ketemu karo Anoman kethek putih putrane Bathara Guru. Anoman didhawuhi ngabdi
karo Rama.
Nalika, ing tengahing alas, padha mireng suara tangis.
Sawise diceraki, swara iku saka kethek ingkang kejepit ing silangan wit gedhe
Rama banjur nulungi kethek iku saka jepitan. Kethek iku ngaku menawa dheweke
iku Raja ing Guwakiskendha, sing jenenge Sugriwa. Kakange sing jenenge Subali
mbrontak karo Guwakiskendha, banjur dheweke di siksa lan dijepit ing silangan
wit. Lajeng kanggo ngrebutke Guwakiskendha, Sugriwa padu karo Subali,
Rama nglepaske wastra pusaka Gumawijaya. Dening Resi Subali nduweni Aji
Pancasona, dheweke tetep kalah. Kanthi dibantu Rama, Sugriwa bisa dadi
Raja maneh ing Guwakiskendha.
Kanggo bales budi, Sugriwa ngerahke wadyabalane kanggo
mbantu Rama ngrebut Sinta saka Prabu Dasamuka. Anoman didhawuhi Rama supaya
nggoleki Sinta menehake ali-aline Rama lan mangerteni kekuatanne Kerajaan Ngalengka.
Nalika arep bali Anoman dicekel wadya bala Ngalengka. Anoman arep diobong
nanging banjur mabur nggawa geni kanggo ngobong kraton Ngalengka, kajaba
taman Argasoka, panggon Sinta didhelikake.
Akhire, kedadean perang gedhe Pancawati mungsuh
karo Nglengka.
Wadya balane Ngalengka wujud buta-buta lan wadya
balane Rama dibiyantu kethek-kethek balane Sugriwa, Senapati Nglengka
akeh sing tiwas. Pancawati menang. Sawise perang Rama lan Shinta
bali menyang Ayodya, Nanging Sinta susah ora enggal ketampa dening Rama, amarga
dianggep wis ora perawan maneh. Sinta reresik awak saka geni lan banjur
ditampa. Pratelane Rama, sesucen iku kudu ditindakake kanggo ngilangi pandakwa
ala tumrap garwane.
Sertakan Sumber Artikel : http://gudangnews.info/#ixzz3ugFwNwgA
TEMBANG-TEMBANG DOLANAN
Aku duwe pitik pitik tukung
Saben dina tak pakani jagung
Petok gogok petok petok
Petok gogok petok petok
Ngendok pitu tak kremake netes telu
Kabeh trondol ndol_tanpo wulu
Kabeh trondol ndol_gawe guyu
PELEM-PELEM MENTAH
Pelem-pelem mentah
Entek entek no entek entek no
Sisane sang gatut koco
Gatutkoco edan gatotkoco edan
Omahe plek emplekan
Kidul kidul kono kidul kidul kono
Ono lintang galo galo
Dak sumpingi opo dak sumpingi opo
Dak sumpingi godhong telo
Ela elo eno
PAMAN TUKANG KAYU
Paman tukang kayu
Pripun solahdhiko graji kayu
Srok drung drung srok pung
Srok drung drung srok gung
Paman tukang kayu
Pripun solahdhiko natah kayu
Tek dung dung tek pung
Tek dung dung tek gung
Paman tukang kayu
Pripun solahdhiko masah kayu
Srek dung dung srek pung
Srek dung dung srek gung
Paman tukang kayu
Pripun solahdhiko maku kayu
Tok dung dung tok pung
Tok dung dung tok gung
Paman tukang kayu
Pripun solandhiko ngethok kayu
Tok dung dung tok pung
Tok dung dung tok gung
Paman tukang kayu
Pripun solahdhiko nggorok kayu
Srek drung drung srek pung
Srek drung drung srek gung
Srek drung drung srek pung
Srek drung drung srek gung
PADHANG REMBULAN
Ayo ayo do dolanan ing plataran
Padang rembulan padange koyo rino
Padang gumilang sing dolan ora ono
Bocah dolan bocah dolan do reneo
Ayo poro konco ayo podo suko-suko
Dolanan jogetan tetembangan ing plataran
KUPU KUWI
Kupu kuwi tak incupe
Munglakumu ngewohake
Ngalor ngidul ngetan bali ngulon
Mrono mrene mung sak paran-paran
Sopo biso ngincupake
Mentas menclok clegrok
Banjur mabur bleber
KROTO-KROTO
Kroto-kroto pentile mlinjo
Mlinjo dadi omah gedong pinggir kali
Parenda parendi parenda parendi
Abang koyo dubang putih koyo utih
Manuk glatik kelire alus dadane
Sentak sentik ambegane
Sentak sentik ambegane
KIDANG TALUN
Kidang talun mangan kacang talun
Mil ketemil mil ketemil
Si kidang mangan lembayung
Tikus siji duwe anak siji
Cicit cuwit cicit cuwit
Si tikus mangani pari
Gajah belang seko tanah sebrang
Si gajah kecemplung blumbang
KEMBANG JAGUNG
Kembang jagung omah kampung pinggir lurung
Jejer telu sing tengah bakal omah ku
…… munggah guwo mudun ……
Metik kembang soko dicaoske kanjeng romo
Maju kowe tatu mundur kowe ajur
Jokno sak balamu ora wedi sundukanmu
Iki lho dodo satriyo
Iki lho dodo janoko
JAGO KATE
Jago kate tetete kukuruyuk_kok
……..
Dibalang watu uncag-uncug_keok
Keno telihe doh layune_jrantal
Mari umuk mari ngece
Si kate katone nyekungkung
Butho-butho galak
Buto-buto galak solahe lonjak-lonjak
Ngadek sigrak-sigrak
Nyandak punco nuli tanjak
Bali ngadek maneh rupane ting celoneh
Kuwi buron opo tak sengguh buron kang aneh
Lawong kowe sing marah-marahi
Lawong kowe we we we sing marah-marahi
Rupamu kok ngono hi… hi… aku wedi
Ayo konco podo bali
Galo kae galo kae
Rupane terak-terok rok … rok … rok… rok …
Matane plerak-plerok rok … rok … rok… rok …
Yo kulite ambengkerok
Esuk esuk
Esuk-esuk srengengene lagi metu_ sibu
Nyuwun pengestu kang putra bade sinau_sibu
** Esuk-esuk srengengene lagi metu_ sibu
Nyuwun pengestu kang putra bade sinau_sibu
Awan-awan srengengene eneng tengah_simbah
Bungah-bungah kang wayah mulih sekolah_simbah
** Awan-awan srengengene eneng tengah_simbah
Bungah-bungah kang wayah mulih sekolah_simbah
Sore –sore sianu ono ing sabak_bapak
Biblak sodo wis gemletak njroneng kotak_bapak
** Sore –sore sianu ono ing sabak_bapak
Biblak sodo wis gemletak njroneng kotak_bapak
https://lirikkuw.wordpress.com/2009/12/27/tembang-tembang-dolanan/
Rabu, 09 Desember 2015
AKSARA SWARA
Kaserat dening Bapak Pavkar Dukunov ingkang damel font CARAKAN ANYAR
Punika Cathetan Ngengingi Aksara Swara
1- Werdining Aksara Swara
2- Warnaning Aksara Swara
Aksara swara ing sastra carakan wonten 5 warni, inggih punika:
1. ꧕ꦛ = A (a-swara)
2. ꦑ꧆ = I (i-swara)
3. ꦓ꧗ = U (u-swara)
4. ꧖ = E (e-swara)
5. ꦈ꧗ = O (o-swara)
4- Patraping Aksara Swara
ꦀꦄꦸ (leres, tembung asli jawi)=>boten kaserat=> ꧕ꦛꦄꦸ (salah)
ꦀꦶꦼꦇꦸꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꦑꦼ꧆ꦇꦸꦁꦿ (salah)
ꦀꦸꦅꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꦓ꧗ꦅꦁꦿ (salah)
ꦺꦀꦅꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꧖ꦅꦁꦿ (salah)
ꦺꦀꦻꦏꦾ (leres, asli jawi)=>boten kaserat => ꦈ꧗ꦏꦾ (salah)
ꦏꦀꦸꦆꦿ (leres, panglemes ha)=>boten kaserat=> ꦏꦓ꧗ꦆꦿ (salah)
ꦄꦸꦈꦆꦿ (leres, panglemes wa)=>boten kaserat=> ꦄꦸ꧕ꦛꦆꦿ (salah)
ꦄꦸꦉꦶꦍꦾ (leres, panglemes ya)=>boten kaserat=> ꦄꦸꦉꦶ꧕ꦛꦾ (salah)
ꦀꦶꦁꦟꦶꦍ (leres, panglemes ha,ya)=>boten kaserat=> ꦑ꧆ꦁꦟꦶ꧕ꦛ (salah)
꧕ꦛꦄꦉꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=> ꦀꦄꦉꦿ (salah)
ꦑ꧆ꦑꦝꦶꦫꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦶꦑꦝꦶꦫꦿ (salah)
ꦑ꧆꧂ꦇ꧖ꦉꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦶ꧂ꦇꦺꦀꦉꦿ (salah)
ꦓ꧗ꦇꦹꦊꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦸ ꦇꦹꦊꦿ (salah)
ꦈ꧗ꦺꦆꦚꦻ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=> ꦺꦀꦻꦺꦆꦚꦻ (salah)
꧕ꦛꦺꦏꦃꦶꦄ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦺꦏꦃꦶꦄ (salah)
ꦏꦄꦆꦷꦁꦿꦺꦑꦻꦄꦥꦶꦉꦶꦾꦺꦈꦻꦁꦚꦷꦁꦷꦝꦊꦆꦶꦼꦚꦀꦆꦸꦽ꧋
ꦄꦈꦸꦉꦎꦸꦈꦸ ꦁꦤꦼꦓꦶꦼꦊꦓꦄꦛꦏꦶ꧌
== sigeg kang cinarita, ꦄꦷꦺꦁꦚꦄꦘꦁꦥꦀꦁꦿ ….꧌
https://poswayang.wordpress.com/2011/08/06/aksara-swara/
Punika Cathetan Ngengingi Aksara Swara
1- Werdining Aksara Swara
Ingkang kasebat aksara swara ing sastra
jawi utawi sastra carakan, inggih punika aksara ingkang nglambangaken
ungeling swanten murni ingkang tanpa angandhut wyanjana, utawi
nirwyanjana, ingkang ateges swanten ingkang sepi lan suwung saking
ananing wyanjana cacah kalih dasa, ugi suwung saking wyanjana panglemes
(ha-wa-ya sinengker).
Aksara swara ing sastra carakan wonten 5 warni, inggih punika:
1. ꧕ꦛ = A (a-swara)
2. ꦑ꧆ = I (i-swara)
3. ꦓ꧗ = U (u-swara)
4. ꧖ = E (e-swara)
5. ꦈ꧗ = O (o-swara)
3- Ungeling Aksara Swara
Wonten rare cacah gangsal ingkang kaparingan nami A, I, U, E, O. Lajeng tiyang-tiyang sami angarani rare-rare kalawahu kanthi sebatan:
Wonten rare cacah gangsal ingkang kaparingan nami A, I, U, E, O. Lajeng tiyang-tiyang sami angarani rare-rare kalawahu kanthi sebatan:
“si-A, si-I, si-U, si-E, si-O”
(kaucapaken kanthi logat basa Indonesia). Lah ungel “A, I, U, E, O”
kados ing pangucaping logat basa Indonesia nalika nyebat “si-A, si-I,
si-U, si-E, si-O”makaten punika kalawahu ungeling aksara swara ingkang
leres. Ing sastra latin kalambangaken kanthi aksara “a, i, u, e, o”
ingkang kaungelaken kawedal saking tenggorokan kanthi tanpa prana/tanpa
angin. Dene ing sastra arab kalambangan kanthi aksara “hamzah”. Punika
ungeling aksara swara.
Kados ingkang sampun katrangaken ing
andharan werdining aksara swara ing inggil, aksara swara ing sastra
carakan punika kangge nyerat sadaya ungeling basa ingkang sipat
nirwyanjana. Dene patrapipun makaten:
a- Sadaya swanten a,i,u,e,o ingkang asli
saking kekataning tembung basa jawi, punika sanes nirwyanjana, pramila
boten kenging kaserat kanthi aksara swara.
Tuladha:ꦀꦄꦸ (leres, tembung asli jawi)=>boten kaserat=> ꧕ꦛꦄꦸ (salah)
ꦀꦶꦼꦇꦸꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꦑꦼ꧆ꦇꦸꦁꦿ (salah)
ꦀꦸꦅꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꦓ꧗ꦅꦁꦿ (salah)
ꦺꦀꦅꦁꦿ (leres, tembung asli jawi)=> boten kaserat=> ꧖ꦅꦁꦿ (salah)
ꦺꦀꦻꦏꦾ (leres, asli jawi)=>boten kaserat => ꦈ꧗ꦏꦾ (salah)
b- Sadaya swanten a,i,u,e,o ingkang asal
saking kekataning tembung manca ingkang ngandhut swantening wyanjana
sinengker utawi swanten panglemes ha-wa-ya, punika sanes nirwyanjana,
pramila boten kenging kaserat kanthi aksara swara.
Tuladha:ꦏꦀꦸꦆꦿ (leres, panglemes ha)=>boten kaserat=> ꦏꦓ꧗ꦆꦿ (salah)
ꦄꦸꦈꦆꦿ (leres, panglemes wa)=>boten kaserat=> ꦄꦸ꧕ꦛꦆꦿ (salah)
ꦄꦸꦉꦶꦍꦾ (leres, panglemes ya)=>boten kaserat=> ꦄꦸꦉꦶ꧕ꦛꦾ (salah)
ꦀꦶꦁꦟꦶꦍ (leres, panglemes ha,ya)=>boten kaserat=> ꦑ꧆ꦁꦟꦶ꧕ꦛ (salah)
c- Sadaya swanten a,i,u,e,o ingkang asal
saking kekataning tembung manca ingkang boten ngandhut swantening
wyanjana sinengker utawi swanten panglemes ha-wa-ya, punika ateges
nirwyanjana, pramila kedah kaserat kanthi aksara swara.
Tuladha:꧕ꦛꦄꦉꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=> ꦀꦄꦉꦿ (salah)
ꦑ꧆ꦑꦝꦶꦫꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦶꦑꦝꦶꦫꦿ (salah)
ꦑ꧆꧂ꦇ꧖ꦉꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦶ꧂ꦇꦺꦀꦉꦿ (salah)
ꦓ꧗ꦇꦹꦊꦿ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦸ ꦇꦹꦊꦿ (salah)
ꦈ꧗ꦺꦆꦚꦻ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=> ꦺꦀꦻꦺꦆꦚꦻ (salah)
꧕ꦛꦺꦏꦃꦶꦄ (leres, nirwyanjana)=>boten kaserat=>ꦀꦺꦏꦃꦶꦄ (salah)
ꦏꦄꦆꦷꦁꦿꦺꦑꦻꦄꦥꦶꦉꦶꦾꦺꦈꦻꦁꦚꦷꦁꦷꦝꦊꦆꦶꦼꦚꦀꦆꦸꦽ꧋
ꦄꦈꦸꦉꦎꦸꦈꦸ ꦁꦤꦼꦓꦶꦼꦊꦓꦄꦛꦏꦶ꧌
== sigeg kang cinarita, ꦄꦷꦺꦁꦚꦄꦘꦁꦥꦀꦁꦿ ….꧌
https://poswayang.wordpress.com/2011/08/06/aksara-swara/
ANGKA DALAM AKSARA JAWA
Langganan:
Komentar (Atom)